Thực hiện Chương trình tập huấn, trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm về nghiệp vụ thanh tra tài chính đầu năm 2024 của Thanh tra Bộ Tài chính

Thực hiện Chương trình tập huấn, trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm về nghiệp vụ thanh tra tài chính đầu năm 2024 của Thanh tra Bộ Tài chính 09/04/2024 13:52:00 129

Cỡ chữ:A- A+
Tương phản:Giảm Tăng

Thực hiện Chương trình tập huấn, trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm về nghiệp vụ thanh tra tài chính đầu năm 2024 của Thanh tra Bộ Tài chính

09/04/2024 13:52:00

Thực hiện Chương trình tập huấn, trao đổi và chia sẻ kinh nghiệm về nghiệp vụ thanh tra tài chính đầu năm 2024 của Thanh tra Bộ Tài chính, ngay buổi đầu của Chương trình tập huấn, Phòng Thanh tra Ngân sách đã trao đổi chia sẻ tại Hội nghị với chuyên đề "Một số kinh nghiệm thanh tra trình tự thủ tục đầu tư, thanh quyết toán các dự án đầu tư xây dựng công trình theo hình thức Hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao".

 

image

Đồng chí Nguyễn Ngọc Túc - Trưởng phòng Thanh tra Ngân sách triển khai các nội dung trao đổi nghiệp vụ của Phòng

  

Theo quy định các dự án thực hiện theo hình thức BT đã được Nhà nước cho dừng triển khai thực hiện trên cả nước (trừ địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh) từ năm 2021. Tuy nhiên, đối với các dự án BT đã triển khai trước đây, việc thanh quyết toán kết thúc dự án còn nhiều bất cập cả trong cơ chế chính sách và thực tiễn triển khai thực hiện tại các Bộ, ngành và các địa phương, dẫn đến vướng mắc, khó thực hiện, nhất là đối với các dự án BT được các địa phương thanh toán hoàn trả bằng quỹ đất để thực hiện các dự án khu đô thị; đây là một trong những nội dung quan trọng và đang được dư luận xã hội rất quan tâm cần được tháo gỡ, xử lý dứt điểm nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, Nhà đầu tư và người dân liên quan đến việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và nhà ở.

Nội dung chuyên đề đã được tổng hợp các ý kiến trao đổi từ những kinh nghiệm của các cán bộ Phòng Thanh tra ngân sách, bao gồm: Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về dự án đầu tư xây dựng công trình theo hình thức Hợp đồng BT; Một số quy định của pháp luật về trình tự thủ tục đầu tư, thanh quyết toán các dự án đầu tư xây dựng công trình theo hình thức Hợp đồng BT; Một số kinh nghiệm thanh tra trình tự thủ tục đầu tư, thanh quyết toán các dự án đầu tư xây dựng công trình theo hình thức Hợp đồng BT.

image

  

Chuyên đề đã tập trung giới thiệu các điểm chính quy định của pháp luật từ khi xuất hiện hình thức dự án đầu tư xây dựng công trình theo hình thức Hợp đồng BT đến nay và được chia làm 03 giai đoạn như sau:

Giai đoạn từ năm 2005 - 2015: Thực hiện theo quy định của Luật Đầu tư số 59/2005/QH11 ngày 29/11/2005 và được hướng dẫn tại các văn bản như: Nghị định số 78/2007/NĐ-CP ngày 11/5/2007 về đầu tư theo hình thức hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao, hợp đồng xây dựng - chuyển giao - kinh doanh, hợp đồng xây dựng - chuyển giao; Nghị định số 108/2009/NĐ-CP ngày 27/11/2009 của Chính phủ (thay thế Nghị định số 78/2007/NĐ-CP ngày 11/5/2007) và Nghị định số 24/2011/NĐ-CP ngày 05/4/2011 của Chính phủ (sửa đổi Nghị định số 108/2009/NĐ-CP ngày 27/11/2009), Quyết định số 71/2010/QĐ-TTg ngày 09/11/2010 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Quy chế thí điểm về đầu tư theo hình thức đối tác công tư; Về cơ chế thanh toán thực hiện theo Thông tư số 166/2011/TT-BTC ngày 17/11/2011 của Bộ Tài chính; Về trình tự, thủ tục đầu tư và việc tổ chức lựa chọn nhà đầu tư thực hiện theo Thông tư số 03/2011/TT-BKHĐT ngày 27/01/2011 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Giai đoạn từ năm 2015 - 2018: Thực hiện theo quy định của Luật Đầu tư số 67/2014/QH13 ngày 26/11/2014, Nghị định số 15/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 của Chính phủ về đầu tư theo hình thức đối tác công tư, Nghị định số 30/2015/NĐ-CP ngày 17/3/2015 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của luật đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư. Về cơ chế thanh toán thực hiện theo Quyết định số 23/2015/QĐ-TTg ngày 26/6/2015 của Thủ tướng Chính phủ quy định cơ chế Nhà nước thanh toán bằng quỹ đất cho Nhà đầu tư khi thực hiện Dự án đầu tư xây dựng theo hình thức Xây dựng - Chuyển giao và Thông tư số 183/2015/TT-BTC ngày 17/11/2015 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện thanh toán bằng quỹ đất cho Nhà đầu tư thực hiện Dự án đầu tư Xây dựng - Chuyển giao quy định tại Quyết định số 23/2015/QĐ-TTg ngày 26/6/2015 của Thủ tướng Chính phủ. Về trình tự, thủ tục đầu tư và việc tổ chức lựa chọn nhà đầu tư thực hiện theo Thông tư số 02/2016/TT-BKHĐT ngày 01/3/2016 và Thông tư số 15/2016/TT-BKHĐT ngày 29/9/2016 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Giai đoạn từ năm 2018 đến nay: Thực hiện theo quy định tại Nghị định số 63/2018/NĐ-CP ngày 04/5/2018 của Chính phủ về đầu tư theo hình thức đối tác công tư; Nghị quyết số 160/NQ-CP ngày 28/12/2018 của Chính phủ về việc sử dụng tài sản công để thanh toán cho Nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình theo hình thức Hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao và Nghị định số 69/2019/NĐ-CP ngày 15/08/2019 của Chính phủ quy định về việc sử dụng tài sản công để thanh toán cho Nhà đầu tư khi thực hiện Dự án đầu tư xây dựng công trình theo hình thức Hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao. Về quản lý tài chính đối với dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư và chi phí lựa chọn nhà đầu tư thực hiện theo Thông tư số 88/2018/TT-BTC ngày 28/9/2018 của Bộ Tài chính. Về trình tự, thủ tục đầu tư và việc tổ chức lựa chọn nhà đầu tư thực hiện theo Thông tư số 09/2018/TT-BKHĐT ngày 28/12/2018 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định số 63/2018/NĐ-CP ngày 04/5/2018 của Chính phủ về đầu tư theo hình thức đối tác công tư. Đặc biệt trong giai đoạn này, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư số 64/2020/QH14 ngày 18/6/2020 đã dừng thực hiện dự án theo hợp đồng BT. Riêng Thành phố Hồ Chí Minh vẫn được áp dụng cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 98/2023/QH15 ngày 24/6/2023 của Quốc hội (Thành phố được tiếp tục áp dụng loại Hợp đồng BT từ ngày 01/8/2023).

Về trình tự thủ tục đầu tư, thanh quyết toán các dự án đầu tư xây dựng công trình theo hình thức Hợp đồng BT, Chuyên đề đã tập trung giới thiệu:

Đối với việc lựa chọn nhà đầu tư: Các dự án BT phải nằm trong danh mục được HĐND cấp tỉnh phê duyệt, công bố công khai hằng năm và phải thực hiện đấu thầu đấu thầu rộng rãi trong nước hoặc quốc tế để lựa chọn Nhà đầu tư, trừ một số trường hợp được chỉ định lựa chọn Nhà đầu tư như: Chỉ có một Nhà đầu tư đăng ký thực hiện Dự án; Trường hợp Dự án do nhà đầu tư đề xuất được phê duyệt, UBND cấp tỉnh quyết định bổ sung Dự án vào Danh mục dự án công bố trên Trang thông tin điện tử và đăng tải trên Báo Đấu thầu mà không có Nhà đầu tư khác đăng ký tham gia; Chỉ có một nhà đầu tư có khả năng thực hiện do liên quan đến sở hữu trí tuệ, bí mật thương mại, công nghệ hoặc thu xếp vốn; Nhà đầu tư đề xuất dự án đáp ứng yêu cầu thực hiện dự án khả thi và hiệu quả cao nhất theo quy định của Chính phủ.

Về thời điểm thanh toán dự án BT: Giai đoạn từ năm 2005-2015 thực hiện theo Nghị định số 108/2009/NĐ-CP ngày 27/11/2009 của Chính phủ và Thông tư số 166/2011/TT-BTC ngày 17/11/2011 của Bộ Tài chính thì dự án BT chỉ được thanh toán sau khi công trình BT hoàn thành, nghiệm thu và bàn giao cho cơ quan nhà nước; Giai đoạn từ năm 2015-2018 thực hiện theo Nghị định số 15/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 của Chính phủ và Quyết định số 23/2015/QĐ-TTg ngày 26/6/2015 của Thủ tướng Chính phủ, dự án khác được triển khai đồng thời hoặc sau khi hoàn thành công trình kết cấu hạ tầng theo thỏa thuận tại Hợp đồng BT; Giai đoạn 2018 đến nay, thực hiện theo Nghị định số 69/2019/NĐ-CP ngày 15/8/2019 của Chính phủ việc giao tài sản công để thanh toán cho Nhà đầu tư thực hiện Dự án BT được thực hiện sau khi Dự án BT hoàn thành hoặc thực hiện đồng thời tương ứng với khối lượng xây dựng công trình Dự án BT hoàn thành theo tiến độ được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác định theo quy định của pháp luật về đầu tư, xây dựng.

Đối với việc hạch toán ghi thu, ghi chi ngân sách nhà nước: Căn cứ thời điểm ban hành quyết định giao đất, cho thuê đất để thanh toán cho Nhà đầu tư và thời điểm phê duyệt quyết toán vốn đầu tư xây dựng công trình Dự án BT, cơ quan tài chính thực hiện hạch toán ghi thu, ghi chi ngân sách nhà nước; đồng thời điều chỉnh giảm chi phí lãi vay thực hiện dự án BT trong Hợp đồng BT tương ứng. Trường hợp tại thời điểm UBND cấp tỉnh ban hành quyết định giao đất, cho thuê đất, dự án BT đã phê duyệt quyết toán, cơ quan tài chính thực hiện ghi thu ngân sách nhà nước về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất (bằng giá trị quyết toán) và ghi chi ngân sách nhà nước thanh toán vốn đầu tư Dự án BT hoàn thành; chênh lệch giá trị quỹ đất thanh toán và giá trị dự án BT quyết toán (nếu có) thực hiện nộp ngân sách nhà nước hoặc thanh toán bổ sung cho Nhà đầu tư (trong trường hợp giá trị quỹ đất thanh toán thấp hơn giá trị dự án BT quyết toán) theo quy định. Trường hợp tại thời điểm UBND tỉnh ban hành quyết định giao đất, cho thuê đất mà dự án BT chưa phê duyệt quyết toán thì thực hiện hạch toán ghi thu ngân sách tiền sử dụng đất, tiền thuê đất tương ứng với giá trị quỹ đất thanh toán, ghi chi tạm ứng ngân sách tương ứng. Khi quyết toán Dự án BT thì hạch toán điều chỉnh chi ngân sách đồng thời hạch toán thu hồi tạm ứng; Chênh lệch giữa giá trị quỹ đất thanh toán và giá trị dự án BT quyết toán (nếu có) thực hiện nộp ngân sách nhà nước, điều chỉnh hoạch toán giảm thu ngân sách và giảm chi tạm ứng dự án BT hoặc thanh toán bổ sung cho Nhà đầu tư (trong trường hợp giá trị quỹ đất thanh toán thấp hơn giá trị dự án BT quyết toán) theo quy định.

 

image

Phó Chánh Thanh tra Phạm Văn Tình phát biểu chỉ đạo và tổng kết

- Về một số kinh nghiệm thanh tra trình tự thủ tục đầu tư, thanh toán, quyết toán các dự án đầu tư xây dựng công trình theo hình thức Hợp đồng BT: Chuyên đề đã tập trung giới thiệu một số tồn tại, hạn chế điển hình dẫn đến vướng mắc hiện nay như: Dự án chưa được HĐND cấp tỉnh phê duyệt và công bố công khai; Chưa thực hiện đấu thầu, lựa chọn Nhà đầu tư theo quy định; Thời điểm sử dụng quỹ đất thanh toán hoàn trả dự án BT chưa phù hợp với quy đinh; Chưa thực hiện ghi thu, ghi chi ngân sách nhà nước; Chậm xử lý khoản chênh lệch giữa giá trị quỹ đất thanh toán cao hơn và giá trị dự án BT; Nhà đầu tư chưa xuất hóa đơn, chưa kê khai thuế GTGT đầu ra theo đúng quy định...

Trên cơ sở những tồn tại nêu trên, Chuyên đề đã chia sẻ một số kỹ năng, phương pháp, cách thức khi tiến hành thanh tra một số nội dung đối với dự án BT, qua đó giúp cho cán bộ, công chức Thanh tra Bộ Tài chính có thêm những kinh nghiệm trong triển khai thực hiện, hoàn thành các nhiệm vụ được giao./.

 

 

Kiều Văn Sơn

 

 

 

Các tin khác

Bình chọn

Điểm bình chọn
0 / 5
Tổng 0 lượt bình chọn
5
0%
4
0%
3
0%
2
0%
1
0%